Malou van de mussen: "Blijf wonen in jezelf"

Malou van de mussen

Voor het eerst in al mijn berichten over boeken kies ik ervoor om de korte inhoud met jullie te delen alvorens ik het boek verder bespreek. Het is een mooi vertrekpunt en vervat enkele van mijn aandachtspunten. Bij deze dus:

Toch geen clichés?

Je merkt al meteen dat het verhaal zowel geschiedenis als liefde bevat, met daarbovenop zelfs een cliché want het gaat om ‘verboden liefde’. Wie mij goed kent, weet al meteen dat dit soort verhalen niet op de hoogste la van mijn boekenkast zou belanden. Ben ik daardoor meteen sceptisch aan het verhaal begonnen? Eigenlijk wel. Waren die vooroordelen terecht? Waag maar een gokje en lees vooral verder.

 

Het Vlaanderen en Nederland van toen

Malou, oftewel Marie-Louise Storms, is een jonge meid die ons uit het heden wegtrekt en ons begeleidt door het Roosendaal en Antwerpen van de 16^e-17^e eeuw. Zo is het boek opgedeeld in twee hoofddelen, waarbij ze tot 1603 in Roosendaal verbleef en het Antwerpen van 1603 tot 1608 doormaakt. Dit tijdperk brengt natuurlijk een aantal historische elementen met zich mee, waaronder gebeurtenissen als de uitbraak van de Zwarte Dood en de Beeldenstorm, maar ook een aantal figuren uit het verhaal die echt geleefd hebben, zoals de Antwerpse buitenburgemeester Nicolaas Rockox en zijn vrouw Adriana Perez. Je zou misschien denken dat het historische aspect van de roman de bovenhand zou nemen, maar dat is niet het geval: het dient eerder als een stabiele achtergrond. Nog een element dat helpt het boek zijn accurate historische ‘feel’ te geven, is natuurlijk de taal: het zou komisch zijn mocht Elpers aan alles gedacht hebben behalve de taal. Enkele woorden zoals ‘Den Gulden Rinck’ (het huis van Rockox) en ‘maartje’ (‘dienstmeid’) demonstreren dat Elpers zeer belezen is op het gebied van historiek en taalkunde. Voor enige verduidelijking van deze termen of gebeurtenissen, heeft de auteur zelfs een lijst voorzien achteraan het boek. Alleen twijfel ik of leerlingen deze zelfstandig zouden raadplegen…

 

Het rustige Roosendaal en avontuurlijke Antwerpen

Hoewel het merendeel van het verhaal zich afspeelt in Antwerpen, genoot ik stiekem het meest van onze periode in Roosendaal. Malou vindt onderdak bij een oude, gezellige vroed- en kruidenvrouw genaamd Kato en woont er nog samen met haar moeder. Ze hebben niet veel, maar ze hebben elkaar. De kleine bende, met onder andere Drikus en zijn zoon Hendrik eraan toegevoegd, komen goed overeen en het lijkt alleszins een beter leven dan het leven dat ze leidde met haar gewelddadige stiefvader in Antwerpen.

Helaas komt haar moeder te sterven en wordt dat leven (weer) overhoop gegooid. Ze was sowieso al op zoek naar haar biologische vader en het verlies van haar moeder heeft ervoor gezorgd dat ze nog meer op zoek wil naar antwoorden. Nu is ze wees en neemt Rockox haar mee naar Antwerpen, waar de pest uitbreekt en ze omwille van haar kennis over planten en kruiden wordt opgevangen als dienstmeisje.

Ik denk dat ik oorspronkelijk, net als Malou zelf, Roosendaal even hard miste. Antwerpen bracht een hele andere sfeer met zich mee, waarbij er onder het dienstpersoneel bijvoorbeeld geroddel ontstond en niet iedereen overeenkwam, wat het tegenovergestelde was van de situatie in Roosendaal. Hier komt natuurlijk het liefdescliché aan bod: de nieuwe knecht Meerten weet Malous aandacht te trekken.

Hoewel deze periode druk overkomt en het aantal personen in Malous leven drastisch is veranderd, weet ze haar rust te vinden in de tuin. Daar zingt ze tussen de mussen en heeft ze de tijd om alles op een rijtje te zetten. Aangezien mussen symbolisch kunnen staan voor bescheidenheid, vreugde en voornamelijk veerkracht, vind ik het diertje zeer goed gekozen als vergelijking voor Malou.

 

"Blijf wonen in jezelf"

Hoe tragisch het verhaal van Malou ook (begonnen) is, leeft ze nu een redelijk goed en stabiel leven. Dat heeft ze zelf ook door, in de bitterzoete realisatie: “Ik heb meer geluk gehad dan Nelleke. Meer geluk dan moeke en die arme Hendrik.”

Deze nederige houding en Rockox’ oproep om ‘in jezelf te blijven wonen’ zorgen ervoor dat het boek afsluit met een mooie levensles. Besef hoe goed je het hebt, beschouw niets als vanzelfsprekend en verlies jezelf niet in de zoektocht naar wie je bent.

Deze thema’s lijken op het lijf geschreven voor onze jeugd, denk je niet? We zouden er prima mee aan de slag kunnen in de klas!

 

Ik hoop dat de roman ook bij jullie even sterk resoneert als hij dat bij mij wist te doen.

 

Joren