Jongeren, motivatie en spijbelen, ... a tale as old as time

“Jongeren zijn gemaakt om te leren”

Jongeren zijn gemaakt om te leren, waarom lijkt dat dan toch zo stroef te verlopen bij sommigen? En hoe kunnen we daar iets aan veranderen?

Dat verkennen de sprekers Jessie De Naeghel, Ludo Heylen, An Schepens en Sofie Van Landuyt tijdens de allereerste aflevering van de podcast Onderwijscentrum Gent.

De aflevering verliep alleszins vlot, misschien zelfs té vlot, aangezien ieders antwoorden zodanig snel stroomden dat het eerder leek alsof er een script aanwezig was dan dat er een spontaan gesprek werd gevoerd. Op die manier zorgden ze er dan weer wel voor dat er geen tijd werd verspild…

 

Natuurlijk is de inhoud het belangrijkste en ook het voornaamste wat ik wil bespreken. Het is namelijk een tijdloze kwestie: jongeren motiveren en gevallen van spijbelen, waarvan de hoogste concentratie blijkbaar in de derde graad gemeten wordt, verminderen. Hoe begin je daar exact aan? De sprekers, waaronder vooral De Naeghel, gaven een aantal tips mee over hoe zij in hun schoolpraktijk veranderingen hebben doorgevoerd en wat daar de resultaten alvast van zijn.

A, B, C, …

Er wordt meteen met de deur in huis gevallen aan de hand van de introductie van het ‘ABC-model’ van Maarten Vansteenkiste. Het heeft verder niets te maken met het alfabet, maar de eerste drie letters staan wel voor kernwaarden: autonomie, waarbij leerlingen zichzelf kunnen zijn, hun eigen keuzes kunnen maken en vrijheid ervaren, gevolgd door verbondenheid, waarbij leerlingen authentieke banden vormen met anderen en zich geliefd kunnen voelen, met als laatste competentie, wat focust op een gevoel van bekwaamheid. Dat model is dan ook de rode draad van ‘Operatie Geslaagd’, maar hoe integreer je dit model in de schoolpraktijk? Zij en Heylen geven een aantal voorbeelden van hoe zij alvast aanpassingen succesvol hebben toegepast.

 

De grootste veranderingen lijken niet te moeten gebeuren bij de leerlingen zelf, maar wel bij de leerkrachten. Zo hebben ze MOOCs, waarmee wij als studenten tijdens het vak Communicatieve & Digitale Vaardigheden kennis mee hebben gemaakt, aan alle leerkrachten aangeboden waarin zelfreflectie over onder andere hun attitude naar leerlingen toe, hun klaspraktijk, … een eerste stap vormt. Wanneer die reflectie is afgelopen, kunnen de leerkrachten aan de slag met buitenschoolse experts die hen kunnen helpen bouwen aan hun individuele kwaliteiten. Een belangrijk aspect van deze campagne is om de school open te trekken naar het bredere publiek, waaronder onderwijsexperts, maar ook de ouders van de leerlingen en de omliggende gemeenschap. Zo is de school geen afgesloten samenleving. Verder nog: betrek de leerlingen ook meer en vertrouw hen met meer verantwoordelijkheid! Misschien heb je al eens van leerlingcontacten of groeidossiers gehoord, waarbij er een soort ‘oudercontact’ wordt georganiseerd met de leerling waar, in tegenstelling tot een oudercontact, resultaten niet het hoofdonderwerp zijn. Aan de hand van een groeidossier wordt de persoonlijke groei van de leerling opgevolgd in samenwerking met de leerling en is mentale gezondheid hét centrale onderwerp van zulke gesprekken.

Een ander aspect waar verandering nodig is, is er één die ik in deze discussie even over het hoofd had gezien, namelijk studiekeuzebegeleiding. Als leerlingen jong gekoppeld worden aan talenten en een studierichting die hun echt aanspreekt en intrinsieke motivatie biedt, gaan ze logischerwijze later in die derde graad minder geneigd zijn om te spijbelen. De focus ligt dus echt op het vroegtijdig voorkomen. Alleen vraag ik me dan af hoe we ook succesvol kunnen herstellen.

 

“Dit is mijn proces. Niet het proces dat de leerkracht op mij probeert te duwen.”

Ik was blij om te horen dat het proces begint bij de leerkrachten, aangezien het moeilijk is om een schoolpraktijk aan te nemen in een lerarenteam waar niet iedereen op dezelfde lijn zit. Ook klinkt het voor mij positief dat de focus een beetje verschuift van scores naar welzijn, alleen heb ik nog niet opgemerkt in mijn stagescholen dat (al) deze aspecten geïntegreerd zijn. Zijn jullie misschien enkele voorbeelden tegengekomen op jullie stageschool waar je tevreden mee bent? Ik ben benieuwd!

 

Joren

Beluister hier alvast de aflevering van Onderwijscentrum Gent!