Februari

"Februari is een roman over liefde en verlies, over hoe je een nieuwe start moet maken zonder het verleden te vergeten."

 

Helen en Cal O’Mara leven gelukkig, zijn getrouwd, en hebben vier kinderen. Dat gelukt slaat om in wanhoop wanneer Cal op Valentijnsdag van het jaar 1982 omkomt in een storm op zee waarbij het booreiland waarop hij werkt, zinkt. Helen probeert verder te gaan en het verlies een plaats te geven, wanneer plots John, haar zoon, haar belt om 3 uur ’s nachts met de boodschap dat hij vader wordt en de moeder van zijn kind, Jane, nauwelijks kent.

 

Nicky de hond al liggend op mijn
schoot terwijl ik dit schrijf.

Het boek is opgebouwd uit twee verhalen, dat van Helen en dat van John. De manier waarop het geheel wordt verteld is eerder een soort hervertelling van gebeurtenissen met continue tijdsprongen in plaats van een opbouwend verhaal. Wegens de continue verspringing van heden naar verleden en terug bevond ik mezelf vaak onwetend over de correcte volgorde van de gebeurtenissen. Dat heeft helaas mijn leeservaring behoorlijk belemmerd.

Wel is het boek heel descriptief, net omdat het zo veel sprongen maakt tussen onderwerpen en gebeurtenissen. Het bracht me op die manier de mogelijkheid om de omstandigheden te zien afspelen alsof ik erbij was. Helaas waren er ook enkele passages waarvan ik dacht: wat biedt dat nu als toevoeging aan het verhaal? Hoezo wordt daar tijd aan besteed?

Het zijn net die bedenkingen die mij deden realiseren dat ik klaarblijkelijk niet echt kan genieten van een ‘vertellend’ verhaal zoals ik dat wel kan van een verhaal met een duidelijk ‘doel’ of een ontknoping. Tijdens het lezen kon ik me niet voorstellen waar de auteur naartoe wil, wat ik meestal in andere soorten verhalen wel kan inbeelden. Enerzijds irriteert het me dat ik de loop van het verhaal niet kan voorstellen, maar anderzijds kan het me soms ook prikkelen om des te sneller het boek uit te lezen. Hier had ik helaas last van het voorgaande, waarbij ik geregeld moest stoppen met lezen om het gevoel even te laten bedaren. Als je wil weten hoe hard ik opging in mijn bedenkingen bij het leesproces, dan vraag je dat best eens aan mijn moeder: zij heeft mijn beklag al vaak genoeg moeten aanhoren. Door deze frustraties kon ik me bijgevolg heel moeilijk inleven, wat ik best jammer vind, aangezien de auteur daar duidelijk wel haar best voor deed.

Het was aan te voelen dat de schrijfster haar boodschap wilde delen, maar dat ging echt aan een té traag tempo voor mij: halfweg het boek had ik de indruk dat ik niet eens verder stond dan in het begin. Om even zowel het tempo als de oorzaak van mijn ergernis te tonen, heb ik hier een stukje tekst voor je, genomen van pagina 134:

“Het was geen kop koffie; het was vast thee. En die man is drie kwartier geleden aan zijn dienst in de ballastcontrolekamer begonnen en hij zit de handleiding door te bladeren. Als het koffie is, dan is het oploskoffie. Aan dat deel van de avond denkt Helen het liefst – als de man met zijn oploskoffie in de ballastcontrolekamer zit. (…) Ma
ar eerst dit: de ballastoperators hebben hun werk al doende geleerd of ze hebben het door zelfstudie geleerd. Dat wil zeggen dat ze de handleiding doorbladeren. Die lazen ze door. Er was een handleiding en die hebben ze doorgelezen. Of die hebben ze niet doorgelezen. Waar is godverdomme die handleiding?”

Als jij van de langdradigheid van dat stuk even hard ontgoocheld was, dan ben je vast eenzelfde soort lezer als ik. Niet te vergeten hoe er ook een sterk gebrek aan aanhalingstekens heerst in het boek, waardoor ik soms letterlijk niet meer wist wat nu deel maakte van een dialoog of wat louter gedachtegang was.

Betekenen al die negatieve reacties dan dat ik het boek niet zou aanraden? Natuurlijk niet!

Het moet echter niet allemaal zo slecht zijn: er zijn ook dingen die ik wél goed vond (verrassing!). Zo spreekt Helen vaak tegen zichzelf en zegt ze dingen als: “Kom verdomme je bed uit”, waarbij ik als lezer me al bijna gedwongen voel om m’n bed uit te komen. Zo’n soort interne monoloog waarbij het karakter zichzelf aanmoedigt, ben ik nog nooit zo vaak tegengekomen als in dit boek. Die variatie beviel mij dus alleszins. Verder vond ik dat de liefde tussen Helen en haar overleden man Cal ontroerend mooi werd beschreven; en dat komt dan van iemand die eerder beweerde kleffe liefde in boeken te haten.

 

“Ze voelt zijn paniek. De paniek om de dood onder ogen te zien. Dat moet een van de dingen zijn geweest die ze hadden afgesproken: als Cal op dat booreiland zou sterven, dan zou Helen hem nooit vergeten. Dat was de belofte. Ze zal hem nooit vergeten.”

 

Omdat het thema van het boek verlies (en hoe ermee om te gaan) is, kan het op zich wel gebruikt worden in de klaspraktijk. Iedereen verliest wel eens iemand in het leven, en dan heb ik het niet enkel over de dood. Je kan met je leerlingen diepe gesprekken hebben over dat thema aan de hand van dit verhaal, maar dan vraag ik me wel af in hoeverre ik dat echt zou aanmoedigen. Het boek bezit namelijk ook meerdere passages waarin karakters vrijen, wat nu niet echt mijn eerste idee is om te tonen aan minderjarige leerlingen. Als ik het verhaal dan toch zou gebruiken om het over moeilijke onderwerpen als ‘verlies’ te hebben, zou ik dat doen aan de hand van enkele veelzeggende paragrafen en niet het gehele boek.

 

Misschien vind jij dit soort boeken wél heel leuk om te lezen? Dan heb je er hier alvast een recommandatie!

 

Joren