ChatGPT in de les Nederlands?
Ongetwijfeld houd jij je er ook mee bezig: hoe zit het met ChatGPT? Hoe kan ik ervoor zorgen dat mijn leerlingen zelf teksten schrijven en geen artificiële intelligentie inzetten om hun taken te maken? Is het al te laat om verandering te brengen?
Fons dacht daar ook over na. In hun artikel Hoe omgaan met chatbots bij competenties in het Nederlands? gaat Kathleen Leemans aan de slag met AI op een positieve manier, wat betekent dat ChatGPT dus wél nuttig kan zijn voor onze lessen. Als leerkrachten-to-be is het onze taak om leerlingen kritisch te leren omgaan met chatbots, opdat ze niet alles klakkeloos kopiëren wat de AI hen vertelt. Aangezien wij het voorbeeld zijn, is het belangrijk dat wij dan ook realistische voorbeelden bieden om te tonen dat chatbots ethiek missen, en dus onvergelijkbaar zijn met menselijk geschreven teksten.
Zo kunnen we 'wedstrijden' houden waarbij leerlingen het opnemen tegen ChatGPT. Ze geven de chatbot de taak om een bepaalde soort tekst te schrijven (reclameboodschap, nieuwsbericht, gedicht,...), waarna de leerlingen hetzelfde doen en vervolgens de AI beoordelen op de kwaliteit/inhoud. AI kan dus handig zijn voor het leerplan en gebruikt worden om de verschillende tekstsoorten en tekstdoelen in te oefenen.
Om te verhinderen dat leerlingen tóch nog zouden grijpen naar die robot wanneer ze een schrijftaak moeten volbrengen, kunnen we uitleggen aan de leerling dat het schrijfproces eindeloos belangrijker is dan het product. Op deze manier maken we duidelijk dat hun eigen input het meest gewaardeerd wordt en niet vervangen kan worden door artificiële intelligentie.
Zelf had ik in mijn zesde middelbaar vooral te maken met klasgenoten/jaargenoten die trots pronkten met hun opdrachten gemaakt door ChatGPT. De chatbot was zo berucht op onze school dat de leerkrachten zelfs bij de onderzoekscompetenties aan het einde van het jaar moesten nagaan of ze al dan niet door de leerlingen zelf waren geschreven.
Kaat Rykaert vertelt in ChatGPT, schrijf mijn eindwerk! hoe ze met haar leerlingen voorzichtig ChatGPT heeft verkend en daarna de leerlingen de kans heeft gegeven om de tool te hanteren voor hun gip. De leerlingen hebben ondervonden dat de gegenereerde teksten toch nog nood hebben aan aanpassingen. Daarvoor moeten ze beschikken over een sterke voorkennis van die specifieke tekstsoort. Voordelig is wel hoe de bot hen helpt wanneer ze vast zitten in hun schrijfproces. De leerlingen hebben dus duidelijk baat bij de aanzet die ChatGPT hen geeft, en kunnen alsnog de gehele tekst zelfstandig schrijven.
Als toekomstige leerkrachten krijgen we gegarandeerd te maken met Chatbots. Zelf wil ik dan ook de mogelijkheden met mijn leerlingen ontdekken met de juiste houding in gedachten. Ik weet dat als ik enige vermelding van ChatGPT zou verbieden en hen het gebruik ervan zou ontzeggen, dan krijgen de leerlingen er des te meer een 'kick' uit.
Hoe denk jij ermee aan de slag te gaan? Ik hoor het graag!
Ik onthoud vooral dat we van onze zogenaamde 'vijand' toch een stevig hulpmiddel kunnen maken. We kunnen aan de hand van de chatbot dichter bij de leefwereld van de leerling aansluiten.
Joren
Bronvermelding: Leemans, K., & Rykaert, K. (2023). ChatGPT in de les Nederlands. Fons, 8(2), 4–9.
Dag Joren
BeantwoordenVerwijderenHet is zeker een uitdagende kwestie waar je als leerkracht mee te maken hebt, met leerlingen die mogelijk chatbots gebruiken om hun taken te voltooien. Het initiatief om 'wedstrijden' te organiseren tussen leerlingen en ChatGPT lijkt een interessante aanpak om de meerwaarde van menselijk geschreven teksten te benadrukken. Het inoefenen van verschillende tekstsoorten en tekstdoelen met behulp van AI kan inderdaad een waardevolle aanvulling zijn op het leerplan.
De nadruk leggen op het schrijfproces als cruciaal, boven het eindproduct, is een belangrijke boodschap. Leerlingen moeten begrijpen dat hun eigen input en creativiteit onvervangbaar zijn door kunstmatige intelligentie. Het voorbeeld van Kaat Rykaert, waarin leerlingen met ChatGPT experimenteren voor hun eindwerk, illustreert goed hoe de tool als hulpmiddel kan dienen, maar dat een sterke voorkennis en menselijke inbreng nog steeds essentieel zijn.
Het bewustwordingsproces over ethiek en de beperkingen van chatbots is cruciaal, en het feit dat jij als toekomstige leerkracht de mogelijkheden wilt verkennen met de juiste houding is veelbelovend. In plaats van het gebruik van ChatGPT te verbieden, is het aanleren van verantwoordelijk gebruik en het benadrukken van de waarde van eigen inspanningen een constructieve benadering. Het is inderdaad fascinerend hoe we van deze technologie een waardevol hulpmiddel kunnen maken om beter aan te sluiten bij de leefwereld van de leerlingen.
Hoe vond je de reactie van ChatGTP op je bericht?
Nu mijn reactie...
Je hebt een heldere uiteenzetting gegeven over op het omgaan met AI in de klas met leuke, interactieve ideeën. Een wedstrijdje houden tegen AI ga ik zeker onthouden.
In de eerste plaats is het (voor mij althans) belangrijk zelf te leren werken AI. Onbekend is onbemind en als we leerlingen kritisch willen leren nadenken, zal het inderdaad zaak zijn zelf de pijnpunten van deze technologie te kennen.
Leerlingen die zich er te gemakkelijk vanaf willen maken door chatbots te gebruiken zullen automatisch tegen de lamp lopen. Met enkele goede inhoudelijke vragen kunnen ze voor blok gezet worden. Daarom zal het ook, zoals jij zegt, onze taak zijn de mogelijkheden te tonen aan de leerlingen, maar ze bewust te maken dat ze de inhoud steeds kritisch moeten nalezen, ze op zoek moeten gaan naar goede bronnen en dat ze moeten begrijpen wat ze schrijven.
Het zal ons waarschijnlijk bloed, zweet en tranen kosten om uit te leggen dat het schrijfproces belangrijker is dan het eindproduct, maar er mag een beetje uitdaging zijn, niet?
In het verleden heb ik gemerkt dat leerlingen best eerlijk zijn wanneer je ze een directe vraag stelt waar aan het antwoord geen gevolg gegeven wordt. Daarom is het misschien ook wel een idee om op een huistakenformulier een vakje te voorzien waarin ze kunnen aanduiden of ze gebruik hebben gemaakt van AI, dat kan ons misschien helpen in het kritisch verbeteren.
Er zijn al zo veel 'vijanden' in de wereld... Laten we dus maar gewoon 'vrienden' maken.
Hallo Gert!
BeantwoordenVerwijderenIk moet eerlijk zijn: ik was er even van overtuigd dat ook het eerste deel van je reactie door jou was geschreven. Net zoals jij ben ik ook onervaren in de omgang met ChatGPT, wat die toevoeging in het begin van je reactie des te leuker maakt. Het toont eveneens meteen aan dat AI zeker ook voor goedaardige dingen kan gehanteerd worden.
In onze missie om te verhinderen dat leerlingen tal van taken door AI laten maken en daarbij zelf niets leren, denk ik dat we moeten starten bij een gezonde, betrouwbare omgeving. Als er wederzijds respect en vertrouwen in het klaslokaal te vinden is, zullen leerlingen ongetwijfeld transparant(er) zijn over de gradatie waarin ze ChatGPT gebruiken. Dat is nogmaals een reden om een veilig klasklimaat te prioriteren!
Je uitspraak "onbekend is onbemind" vat naar mijn mening de ChatGPT-discussie prachtig samen. Hopelijk kunnen wij als de 'volgende generatie' aan leerkrachten AI en chatbots in een nieuw daglicht zetten.
Hartelijk bedankt voor je toevoeging aan dit onderwerp!
Joren
Het is een interessant onderwerp dat je hier gekozen hebt, want het houdt elke leerkracht wel bezig. Of het zou in ieder geval elke leerkracht moeten bezighouden en niet op een negatieve manier.
BeantwoordenVerwijderen
Ik ben ook van mening dat we als onderwijzer leerlingen kritisch moeten leren omgaan met AI. Ze moeten de voordelen en de mogelijkheden ervan inzien en mogen die benutten, maar moeten ook weten waar de tekortkomingen liggen. Het is daarbij heel belangrijk dat we ze wijzen op de meerwaarde van hun eigen schrijfproducten ten opzichte van door AI gegenereerde teksten. Bovendien moeten we er nog altijd voor waken dat leerlingen wel degelijk zelfstandig teksten kunnen schrijven.
Zoals het artikel in Fons aangeeft, zijn er tal van positieve manieren waarop je AI in de klas kan inzetten. Een wedstrijdje organiseren waarbij leerlingen het opnemen tegen ChatGPT, kan zelfs heel leerrijk en motiverend werken.
Wat we volgens mij in ieder geval niet mogen doen, is AI compleet negeren of verbieden in de klas. Ik vind het de plicht en verantwoordelijkheid van een leerkracht om leerlingen op een verantwoorde manier te leren werken met deze technologie, die nu eenmaal niet meer weg te denken is. Als je bovendien het gebruik van AI verbiedt, dan wordt het voor de leerlingen alleen maar aantrekkelijker en werk je het gebruik en misbruik ervan net in de hand.
Dus ik denk ook dat we van AI zeker een hulpmiddel kunnen maken, zonder dat we daarbij de lat lager hoeven te leggen voor onze leerlingen.
Dag Inge
VerwijderenDankjewel voor je reactie!
Ik ben blij om te horen dat we meningen en ideeëen delen: AI zou inderdaad ons allen moeten aangaan, anders lopen we het risico achter te lopen op de elektronische vooruitgang, wat we als (toekomstige) leerkrachten echt niet meer kunnen maken.
Als we gaan handelen alsof het bijna 'illegaal' is om tools zoals ChatGPT in de klas te gebruiken, gaan we enkel maar het misbruik ervan in de hand werken en het gewenste gedrag uit het raam werpen.
Hopelijk kunnen wij allemaal het goede voorbeeld stellen en de nieuwe technologische mogelijkheden verkennen met onze leerlingen.
Met vriendelijke groeten!
Joren